کاهش ترکیدگی قبل از برداشت میوه مرکبات با مدیریت صحیح تغذیه و باغداری
عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری: افزایش کلسیم و پتاسیم درخت، مقاومت پوست میوه را افزایش داده و ترکیدگی قبل از برداشت را کاهش میدهد
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، بابک عدولی، عضو هیات علمی این پژوهشکده، در گفتگویی به تشریح علل بروز ترکیدگی قبل از برداشت میوه مرکبات، عوامل موثر بر آن و راهکارهای علمی مدیریت این عارضه پرداخت.
وی با اشاره به اهمیت اقتصادی این عارضه اظهار داشت: ترکیدگی قبل از برداشت از مهمترین مشکلات تولید در ارقام حساس مانند نارنگی پیج و پرتقالهای نافدار محسوب میشود و بسیاری از باغداران کشور هر ساله بخشی از محصول خود را به دلیل بروز این عارضه از دست میدهند. این پدیده علاوه بر کاهش عملکرد اقتصادی باغ، کیفیت محصول را نیز به شدت تحت تاثیر قرار داده و قابلیت عرضه و نگهداری میوه را کاهش میدهد.
عدولی ترکیدگی قبل از برداشت را یک عارضه فیزیولوژیکی دانست و افزود: این پدیده معمولاً زمانی رخ میدهد که پس از یک دوره توقف یا کاهش رشد میوه، شرایط محیطی به گونهای تغییر کند که رشد گوشت میوه با سرعت زیادی آغاز شود، در این شرایط، پوست میوه توان تحمل فشار ناشی از این افزایش حجم را نداشته باشد و دچار شکاف و ترک میشود.
وی با اشاره به تاثیر تغییرات اقلیمی بر تشدید این عارضه گفت: کاهش بارندگی در اوایل فصل رشد، وقوع دورههای خشکی ناشی ازآبیاری نامنظم و عرضه ناگهانی حجم زیادی از آب به درخت از مهمترین عواملی هستند که در سالهای اخیر با تغییر شرایط اقلیمی کشور، زمینه افزایش ترکیدگی میوه را در بسیاری از باغهای مرکبات فراهم کردهاند که موجب افزایش خسارت اقتصادی به باغداران شده است.
عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری افزود: خسارت این عارضه تنها به ترک خوردن میوه محدود نمیشود، بلکه میوههای ترکخورده به سرعت در معرض آلودگی به عوامل بیماریزای قارچی قرار گرفته و ضمن ریزش قبل از برداشت، میتوانند منبع گسترش بیماری در باغ و انبار باشند. در نتیجه، بخشی از میوههای سالم نیز در فرآیند نگهداری و عرضه دچار پوسیدگی شده و خسارت نهایی افزایش مییابد.
وی با بیان اینکه شدت ترکیدگی در همه ارقام یکسان نیست، اظهار داشت: ویژگیهای ژنتیکی رقم، شکل میوه، اندازه ناف، ضخامت پوست، درشتی میوه، سرعت رشد، شرایط دمایی و رطوبت نسبی هوا از جمله عواملی هستند که در حساسیت میوه به این عارضه نقش دارند. به همین دلیل، مدیریت این مشکل نیازمند توجه همزمان به ویژگیهای رقم و شرایط مدیریتی باغ است.
عدولی در ادامه به نقش تغذیه درختان در کاهش ترکیدگی اشاره کرد و گفت: یکی از موثرترین راهکارهای کاهش این عارضه، افزایش مقاومت مکانیکی پوست میوه در برابر فشار ناشی از رشد سریع گوشت است. نتایج تحقیقات نشان میدهد بین غلظت عناصر کلسیم و پتاسیم در برگ و شدت ترکیدگی میوه ارتباط نزدیکی وجود دارد. تأمین حد بهینه این عناصر موجب افزایش استحکام دیواره سلولی، بهبود مقاومت پوست میوه و کاهش احتمال ترکیدگی بدون اثر منفی بر کیفیت ظاهری یا ضخامت پوست میوه خواهد شد.
وی افزود: تغذیه متعادل، اجرای برنامه کوددهی بر اساس نتایج آزمون خاک و برگ، تامین عناصر کلسیم و پتاسیم در حد بهینه، مدیریت صحیح آبیاری و جلوگیری از نوسانات شدید رطوبت خاک از مهمترین اقدامات مدیریتی برای کاهش ترکیدگی قبل از برداشت در باغهای مرکبات به شمار میرود.
عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری در پایان تاکید کرد که با توجه به تشدید تنشهای اقلیمی در سالهای اخیر، استفاده از یافتههای پژوهشی و اجرای اصول علمی مدیریت تغذیه و آبیاری اهمیت بیشتری پیدا کرده و رعایت این اصول ضمن کاهش خسارات ناشی از ترکیدگی قبل از برداشت، موجب افزایش کیفیت و بازارپسندی محصول، کاهش شیوع بیماریهای قارچی، افزایش ماندگاری میوه و پایداری تولید در باغهای مرکبات کشور خواهد شد.
