گفتگوی تخصصی با عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری
روش های پیشگیری و کنترل ترکیدگی، آفتاب سوختگی و سفیدگی دانه انار
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، محمدرضا وظیفهشناس، معاون پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد و عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری و مروج ارشد انار، در گفتگویی تخصصی به تشریح روشهای علمی و عملی برای پیشگیری و کنترل سه عارضه مهم در باغات انار شامل ترکیدگی میوه، آفتابسوختگی و سفیدگی دانه پرداخت.
این گفتگو با هدف ارتقای دانش فنی کشاورزان، باغداران، کارشناسان و بهره برداران انجام شد. وظیفهشناس در این گفتگو ضمن تاکید بر مدیریت پیشگیرانه و یکپارچه به عنوان کلید اصلی کاهش خسارات، به تشریح عوامل و راهکارهای علمی پرداخت.
محمدرضا وظیفهشناس با اشاره به عارضه ترکیدگی میوه انار، آن را ناشی از تغییرات ناگهانی رطوبت خاک و عدم تعادل عناصر غذایی دانست و گفت: مدیریت یکنواخت آبیاری با تنظیم دور آبیاری کوتاه مدت بسته به نوع خاک و شرایط آب و هوایی بین 7 تا 15 روز و جلوگیری از خشکی ناگهانی خاک در دوره رشد میوه، نقش اساسی در کاهش ترکیدگی دارد.
وی تاکید کرد که تامین بهموقع کلسیم و بور از طریق محلولپاشی در مرحله تشکیل و رشد میوه باعث استحکام دیواره سلولی و کاهش ترکیدگی میشود. عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوه های نیمه گرمسیری همچنین به استفاده از مالچ شامل کاه، کلش و کمپوست برای پوشش سطح خاک و حفظ رطوبت یکنواخت توصیه کرد و افزود: انتخاب ارقام مقاوم مانند ملس ساوه و شیرین شهوار نیز میتواند در کاهش این عارضه موثر باشد.
وی در ادامه به عارضه آفتاب سوختگی اشاره کرد و آن را یکی از عوامل کاهش کیفیت و بازارپسندی میوه انار برشمرد. وظیفهشناس راهکارهایی چون تربیت و هرس مناسب که منجر به تشکیل میوه در شاخههای پایین و میوهدهی در زیر سایه تاج با شکلدهی اولیه و خم کردن شاخهها، بستن یا آویزان کردن وزنه در درختان مسن را پیشنهاد داد تا میوهها در سایهبان طبیعی برگها قرار گرفته و از تابش مستقیم آفتاب محافظت شوند.
وی همچنین رنگآمیزی تنه با مخلوط آهک، گچ و آب را به ویژه در مناطق گرم و خشک مانند باغهای فلات مرکزی ایران موثر دانست و گفت: این روش دمای پوست تنه را کاهش داده و از آفتابسوختگی تنه و آسیب آفات جلوگیری میکند. عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوه های نیمه گرمسیری استفاده از سایهبان مصنوعی در دوره بحرانی گرمایی و حفظ تراکم متعادل تاج از طریق هرس مناسب را نیز از دیگر راهکارهای مؤثر در کاهش آفتابسوختگی عنوان کرد.
مروج ارشد انار کشور در بخش دیگری از این گفتگو به عارضه سفیدگی دانه یا دانهسفیدی پرداخت و آن را پدیدهای پیچیده ناشی از تنشهای محیطی و تغذیهای دانست. وی با تاکید بر تنظیم دور آبیاری و جلوگیری از خشکی خاک در دوره پر شدن دانهها گفت: دور آبیاری طولانی همراه با ضعف خاک از عوامل تشدید این عارضه میباشد.
معاون پژوهشی مرکز تحقیقات یزد همچنین به نقش محلولپاشی ترکیبات پتاسیم، کلسیم و روی در مرحله تشکیل و رشد دانه اشاره کرد و افزود: استفاده از ترکیبات تنظیمشدهی محرک رنگگیری مانند ترکیبات حاوی اتیلن و جیبرلین که در تحقیقات داخلی و بینالمللی از جمله کشورهای آمریکای جنوبی نتایج مثبتی در افزایش رنگ و کیفیت دانه داشته است، میتواند مؤثر واقع شود. وی کنترل شوری و اصلاح آب آبیاری با استفاده از آبیاری سنگین یا آبشویی در فصول خنک را نیز از جمله اقدامات ضروری برای مدیریت این عارضه برشمرد.
وظیفهشناس در پایان خاطرنشان کرد: کلید موفقیت در مدیریت باغات انار، نگاه پیشگیرانه و یکپارچه است. انتخاب رقم مناسب با شرایط اقلیمی، آمادهسازی اصولی خاک، آبیاری منظم، تغذیه متعادل بر اساس آزمایش خاک، آب و برگ، و مدیریت بهموقع تنشهای محیطی میتواند تا هشتاد درصد از بروز عوارضی مانند ترکیدگی، آفتابسوختگی و سفیدگی دانه جلوگیری کند. وی توصیه کرد باغداران پیش از بروز مشکل با کارشناسان مجرب و مراکز تحقیقاتی مشورت کرده و از روشهای علمی بهره بگیرند.
این گفتگوی تخصصی در راستای ترویج یافتههای تحقیقاتی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری و با هدف افزایش بهرهوری و کاهش خسارات در باغات انار کشور انجام شد.
