بررسی زمان مناسب برداشت میوه کیوی رقم هایوارد توسط عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری
تعیین زمان مناسب برداشت کیوی، نقش مهمی در حفظ طعم و مزه میوه، افزایش ماندگاری و دستیابی به محصول مناسب برای بازار و صادرات دارد
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، جواد فتاحی مقدم استاد گروه فیزیولوژی و تکنولوژی پس از برداشت این پژوهشکده، در گفتگویی به بررسی زمان مناسب برداشت میوه کیوی رقم هایوارد و شاخص‌های تعیین زمان برداشت این محصول پرداخت.
فتاحی‌مقدم با اشاره به اهمیت رسیدگی مناسب میوه در زمان برداشت اظهار داشت: میوه کیوی باید از رشد کافی برخوردار بوده و از نظر رسیدگی در وضعیت مطلوبی قرار داشته باشد. شکل و اندازه میوه می‌تواند بیانگر میزان رشد و نمو آن باشد و میوه‌های با رشد ضعیف، می‌توانند نشان دهنده ضعف در گرده‌افشانی و تشکیل بذر کم در میوه باشند.
وی افزود: با توجه به اینکه بخش عمده میوه کیوی ایران صادر می شود نیاز است که زمان مناسب برداشت کیوی رعایت شود تا میوه از طعم و مزه مطلوب در زمان مصرف توسط مشتری های خارجی برخوردار باشد. در غیر اینصورت اعتبار و اعتماد به میوه کیوی ایران از بین رفته و سایر رقبای تولید کیوی در جهان، بازار را به دست خواهند گرفت. تولیدکنندگان کیوی (باغداران) نیاز به بازارهای با ثبات و پایدار همراه با استمرار صادراتی دارند. موضوعی که نباید توسط صادرکنندگان و واسطه های فروش مورد کم و یا بی توجهی قرار گیرد.
برای دستیابی به رضایت مصرف کننده، میوه‌ها در زمان برداشت و قرار گرفتن در بسته بندی باید از نظر فیزیولوژیکی به درجه بلوغ مناسب رسیده باشند. بر اساس این شاخص، میوه کیوی رقم هایوارد باید در زمان برداشت دارای درجه بریکس حداقل ۶.۲ تا ۶.۵، که معمولاً در نیمه آبان حاصل می‌شود تا در زمان ورود به زنجیره توزیع به درجه بریکس حدود ۹.۵ برسد.
عضو هیات علمی موسسه تحقیقات علوم باغبانی هدف از تعیین این میزان بریکس در زمان برداشت را اطمینان از برداشت میوه در مرحله بلوغ مناسب عنوان کرد و گفت: این شرایط موجب می‌شود میوه با وضعیت مناسب وارد چرخه توزیع شده، فرآیند رسیدن خود را تا دستیابی به کیفیت مطلوب خوراکی ادامه دهد و ضمن تحمل شرایط حمل‌ونقل، در انبار نیز از ماندگاری مناسبی برخوردار باشد.
فتاحی‌مقدم با اشاره به برداشت زودهنگام برخی باغداران در سال‌های اخیر بیان کرد: در برخی موارد، کیوی حتی با قند حدود ۴ و 5 درصد (از نظر زمانی طی شهریور و مهر است) برداشت و به بازار عرضه می‌شود. در این شرایط، با توجه به نابالغ بودن میوه، رساندن مصنوعی آن موجب تبدیل ناقص نشاسته به قندها شده و مصرف تازه میوه می‌تواند با کیفیت نامطلوب و بدمزگی همراه باشد. همچنین این نوع میوه‌ها قابلیت انبارداری ضعیف‌تری داشته و با نرم شدن در انبار، کیفیت مطلوب خود را از دست می‌دهند.
وی در ادامه بر اهمیت نظارت بر زمان برداشت تاکید کرد و گفت: صدور مجوز برداشت توسط مدیریت‌های جهاد کشاورزی و نظارت دستگاه‌های ذی‌صلاح دارای آزمایشگاه‌های مرجع و در نظر گرفتن این مجوز به عنوان یکی از مدارک اصلی مورد نیاز برای صادرات، می‌تواند از برداشت زودهنگام جلوگیری کرده و به حفظ اعتبار کیوی ایران در بازارهای خارجی کمک کند. در این زمینه، اطلاع‌رسانی مناسب به باغداران و خریداران برای اقدام به‌موقع جهت دریافت مجوز برداشت ضروری است.
عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری درباره روش اندازه‌گیری درجه بریکس میوه نیز توضیح داد: برای این منظور، حداقل ۱۵ عدد میوه سالم و یکنواخت از بخش‌ها و جهات مختلف درخت انتخاب شده و پس از برش سر و ته میوه، از هر قسمت یک قطره روی صفحه دستگاه رفراکتومتر قرار داده می‌شود و عدد بریکس قرائت می‌شود. میانگین دو عدد به‌دست‌آمده برای هر میوه، درجه بریکس آن محسوب می‌شود و میانگین بریکس حداقل ۱۵ میوه نمونه‌برداری‌شده نباید کمتر از ۶.۲ درصد باشد.
فتاحی‌مقدم همچنین تاکید کرد: باغداران نباید از مواد شیمیایی محرک رشد و بزرگ شدن میوه استفاده کنند؛ زیرا علاوه بر نگرانی‌های مرتبط با سلامت محصول، استفاده از این ترکیبات می‌تواند عمر انباری میوه را به‌شدت کاهش دهد. وی بر ضرورت توجه دستگاه‌های نظارتی و متولیان امر به جلوگیری از ورود، توزیع و تبلیغ این ترکیبات تاکید کرد.
وی در پایان با اشاره به آسان بودن روش اندازه‌گیری درصد قند، اظهار داشت: این روش برای بیشتر باغداران کیوی قابل انجام است و واحدهای تحقیقاتی استان‌های کیوی‌کار و مراکز خدمات جهاد کشاورزی می‌توانند به عنوان مراجع مطمئن برای اندازه‌گیری و اعلام زمان مناسب برداشت کیوی رقم هایوارد مورد استفاده قرار گیرند.
به گفته فتاحی‌مقدم، اطلاعات تکمیلی در زمینه مسایل برداشت و پس از برداشت میوه کیوی در قالب دستنامه ای با عنوان برداشت، نگهداری و فرآوری کیوی‌فروت توسط نشر آموزش کشاورزی در سال 1401 منتشر شده است.
