رئیس پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری در هفته دولت مطرح کرد
در گفتگوی با خبرگزاری ایانا، رئیس پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری به مناسبت هفته دولت فعالیتها، دستاوردها و برنامههای پژوهشکده را تشریح کرد
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، به مناسبت فرا رسیدن هفته دولت، سیروس آقاجانزاده رئیس پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری در گفتگویی با خبرگزاری ایانا به تشریح فعالیتها، دستاوردها و برنامههای این پژوهشکده پرداخت. وی با گرامیداشت یاد و خاطره امام شهید، حضرت آیتالله امام خامنهای، شهدای جنگ تحمیلی و تبریک هفته دولت اظهار کرد: ماموریت اصلی این پژوهشکده، انجام پژوهشهای کاربردی برای رفع چالشهای تولید مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، تولید دانش فنی، توسعه فناوریهای مورد نیاز بخش باغبانی و انتقال یافتههای علمی به بهرهبرداران است. وی افزود فعالیتهای تحقیقاتی پژوهشکده علاوه بر ستاد مرکزی، در ایستگاههای تحقیقاتی شمال و جنوب کشور نیز دنبال میشود و پژوهشگران در حوزههای مرکبات، زیتون، انار و انجیر برای ارائه راهکارهای علمی جهت افزایش بهرهوری و پایداری تولید فعالیت میکنند.
رئیس پژوهشکده با اشاره به اهمیت بهرهوری منابع آب در بخش باغبانی، از مشارکت این مجموعه در تدوین گزارش جامع بهرهوری آب در تولید پرتقال و همکاری در اجرای سند بهرهوری آب کشاورزی خبر داد. به گفته وی، بیش از ۱۴ پروژه تحقیقاتی در زمینه آبیاری مرکبات، هشت پروژه در حوزه زیتون و چندین طرح پژوهشی در زمینه انجیر اجرا شده که نتایج آنها در قالب دستورالعملهای فنی، نشریات تخصصی و دورههای آموزشی در اختیار بهرهبرداران قرار گرفته است.
وی همچنین مدیریت تغذیه باغهای مرکبات و کیوی را از دیگر محورهای مهم فعالیت پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری عنوان کرد و گفت: اجرای طرحهای متعدد در زمینه بهینهسازی کوددهی، افزایش حاصلخیزی خاک، بهبود جذب عناصر غذایی و ارتقای مقاومت گیاهان در برابر تنشهای محیطی، به تولید دانش فنی ارزشمندی منجر شده که به بخش اجرا منتقل شده است.
آقاجانزاده اصلاح و معرفی ارقام جدید را از شاخصترین دستاوردهای پژوهشکده دانست و اظهار کرد: طی سالهای اخیر ارقام مختلفی از مرکبات شامل پرتقالهای توسرخ ایرسا و آریا، نیوهال، ناولینا و اسپرینگ ناول، همچنین نارنگیهای نارین، نولز، ماریسول، کلوزلینا، سوجییاما و اکیتسو معرفی شدهاند. وی افزود ارقام نارنگی خرم، جهانگیر، تابان، تابش، زرین و یاشار نیز از دیگر دستاوردهای پژوهشکده محسوب میشوند. در بخش زیتون نیز هفت رقم جدید با نامهای دیره، مشکات، امین، آوان، گیلوانه، لرستان و زاکرس معرفی شده است. همچنین معرفی ارقام لیموترش پارس، پرشیا، سالار و سمن با هدف مقابله با بیماری جاروک و نیز رقم گریپفروت مانا متحمل به این بیماری، از دیگر موفقیتهای این مجموعه به شمار میرود.
وی با اشاره به جایگاه ایران در تولید محصولات باغی اظهار داشت: کشور سالانه حدود شش میلیون تن مرکبات تولید میکند و با سهم ۳.۷ درصدی از تولید جهانی، رتبه هفتم جهان را در اختیار دارد. همچنین ایران از نظر سطح زیرکشت مرکبات با ۲۷۰ هزار هکتار، در جایگاه هشتم جهان قرار گرفته است. استان مازندران نیز با بیش از ۱۱۶ هزار هکتار باغ و تولید حدود سه میلیون تن محصول، نزدیک به نیمی از مرکبات کشور را تولید میکند. به گفته وی، ایران با تولید بیش از ۴۳۱ هزار تن کیوی و سهم حدود هشت درصدی از تولید جهانی، رتبه چهارم تولید و سطح زیرکشت این محصول را نیز در اختیار دارد.
رئیس پژوهشکده ادامه داد: بررسی روند تولید مرکبات نشان میدهد طی دو دهه گذشته میانگین رشد تولید سالانه ۴.۴ درصد بوده که حدود ۶۰ درصد آن ناشی از افزایش عملکرد و ۴۰ درصد حاصل توسعه سطح زیرکشت است. وی افزود هر هکتار باغ مرکبات به طور متوسط برای ۱.۸۸ نفر سال اشتغال ایجاد میکند و در مجموع حدود ۵۰۰ هزار نفر در زنجیره تولید و عرضه این محصول فعالیت دارند.
آقاجانزاده با تاکید بر اهمیت تولید نهال و پیوندک سالم اظهار کرد: هستههای اولیه سالم ۲۷ رقم از ارقام بومی و وارداتی مرکبات در پژوهشکده نگهداری میشود. این منابع ژنتیکی در دست تکثیر بوده و برای تولید نهالهای سالم و اصیل در اختیار بخش خصوصی دارای باغ مادری قرار داده می شود. وی افزود پیوندکهای سالم مورد نیاز باغ مادری داراب نیز از همین هستههای اولیه تامین شده است. برنامه اصلاح و جایگزینی باغهای قدیمی و فرسوده مرکبات کشور با استفاده از این منابع اجرا خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: پژوهشکده علاوه بر تولید دانش فنی، فناوریهای متعددی در زمینه نهال سالم پرتقال، نارنگی و لیمو، ارقام اصلاحشده زیتون و مرکبات و نیز برخی ارقام وارداتی را توسعه داده که بخشی از آنها به بخش خصوصی واگذار شده و بخشی دیگر آماده انتقال فناوری است.
رئیس پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری تغییر اقلیم را از مهمترین چالشهای بخش باغبانی دانست و گفت: طی سالهای گذشته تحقیقات گستردهای درباره مدیریت تنشهایی مانند سرمازدگی، خشکی، گرما، غرقاب و شوری انجام شده است. دهها پروژه تحقیقاتی در زمینه مدیریت یخبندان، تنش خشکی و گرما و کنترل خسارات ناشی از غرقاب اجرا شده و نتایج آنها در قالب توصیههای فنی و دستورالعملهای کاربردی در اختیار باغداران قرار گرفته است. تدوین دستورالعمل کاهش آفتابسوختگی مرکبات و بررسی کاربرد کائولین برای کاهش خسارات ناشی از تنشهای محیطی از جمله نتایج این پژوهشهاست.
وی درباره دستاوردهای پژوهشکده در حوزه انار نیز گفت: تحقیقات متعددی برای مقابله با سفیدشدگی دانههای انار، آفتاب سوختگی، سرمازدگی، خشکی و شوری انجام شده که به شناسایی ارقام متحمل، ارائه راهکارهای اجرایی، انتشار مقالات علمی و برگزاری دورههای آموزشی برای باغداران منجر شده است. همچنین پژوهشهایی درباره انتخاب پایهها و ارقام مقاوم به شوری، امکان توسعه باغهای انار در مناطق دارای محدودیت منابع آب و خاک را فراهم کرده است.
آقاجانزاده با اشاره به تحقیقات انجام شده در زمینه آفات و بیماریها اظهار داشت: دهها پروژه پژوهشی در زمینه آفات، بیماریها، عوامل قرنطینهای و کاهش مصرف سموم اجرا شده که نتایج آنها علاوه بر کاهش خسارات اقتصادی، در جلوگیری از ورود بیماریهایی مانند گرینینگ، شانکر و جاروی جادوگر مرکبات به مناطق شمالی کشور مؤثر بوده است. دستورالعملهای مبارزه با آفات و بیماریها نیز به صورت مستمر در اختیار شبکههای اجرایی و باغداران قرار میگیرد.
وی افزود: در حوزه انار نیز مطالعات گستردهای درباره کرم گلوگاه انار به عنوان مهمترین آفت این محصول انجام شده و در قالب پروژههای ملی و مشترک با سازمان انرژی اتمی، روشهای نوین کنترل این آفت مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین پژوهشهایی درباره نماتد مولد گره ریشه در باغهای انار اجرا شده که نتایج آن از طریق مقالات، نشریات ترویجی و برنامههای آموزشی منتشر شده است.
رئیس پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری درباره فعالیتهای حوزه انجیر نیز گفت: طرحهای متعددی برای مدیریت آفات، بیماریهایی مانند موزاییک و شانکر و نیز بهبود مدیریت آب در باغهای انجیر اجرا شده و یافتههای آنها از طریق مقالات علمی و نشریات ترویجی در اختیار بهرهبرداران قرار گرفته است.
وی در پایان با اشاره به اجرای ۲۴ پروژه پژوهشی در زمینه کیفیت میوه، زمان برداشت، استانداردسازی انبارهای فنی، فرآوری و تیمارهای پس از برداشت اظهار کرد: این پژوهشها زمینه توسعه دانش فنی برای کاهش ضایعات و افزایش ماندگاری محصولات باغی را فراهم کرده و موجب شده میزان ضایعات مرکبات به کمتر از میانگین ۱۰ درصد کاهش یابد.
آقاجانزاده در پایان تاکید کرد: اصلاح پایههای مقاوم به خشکی و شوری، سالمسازی هستههای اولیه ارقام برتر مرکبات، تامین پیوندک و نهال سالم برای نهالستانها و باغهای مادری، جایگزینی باغهای آسیبدیده از عارضه زوال، مشارکت در برنامههای ملی مرتبط با تغییر اقلیم و توسعه فناوریهای تولید محصول سالم و کاهش ضایعات، از مهمترین برنامههای در دست اجرای پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری برای ارتقای بهره وری، پایداری تولید و تقویت امنیت غذایی کشور است.
