تولید ارقام جدید مرکبات با استفاده از فناوری هستهای در پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری
پژوهشگران پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری موفق شدند با بهرهگیری از فناوری هستهای و روش پرتوتابی با اشعه گاما، ارقام جدیدی از مرکبات را تولید و معرفی کنند
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، دکتر جواد فتاحی مقدم معاون پژوهشی و اعضای هیات علمی این پژوهشکده در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، به تشریح دستاوردهای علمی این مرکز در زمینه استفاده از فناوری هستهای در اصلاح ارقام مرکبات پرداختند.
بر اساس این گزارش، ارقام کلمانتین موجود اگرچه از نظر طعم و بازارپسندی برای مصرفکننده مطلوب هستند، اما وجود بذرهای فراوان از جمله چالشهای اصلی آنها به شمار می رود. اصلاح این مشکل از طریق روشهای معمول اصلاح نباتات، به دلیل زمانبر بودن، نبود خلوص ژنتیکی و محدودیتهای تکژنی، با دشواریهای فراوانی همراه بوده است. از همین رو، پژوهشگران این پژوهشکده با رویکردی نوین، استفاده از فناوری هستهای را در دستور کار قرار دادند.
در این فرآیند، اصلاح ژنتیکی از طریق پرتوتابی پیوندکها و جوانههای درختان بالغ با اشعه گاما انجام شد. پس از تعیین دوزهای مناسب برای ایجاد جهشهای هدفمند، فاز دوم پرتوتابی با دوز منتخب اجرا و در نهایت از میان حدود ۷۰۰ نهال تولید شده، چهار رقم جدید نارنگی کلمانتین معرفی شد.
این ارقام شامل «تابان»، «تابش»، «زرین» و «نارین» هستند که از نظر ویژگیها دارای مزیتهای قابل توجهی میباشند. ارقام تابان و تابش کمبذر بوده، رقم زرین زودرس و رقم نارین دیررس است. سلامت این ارقام پیش و پس از انجام پرتوتابی بهطور کامل مورد بررسی و تأیید قرار گرفته است.
به گفته محققان پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، مدیریت هدفمند تغییرات ژنتیکی از طریق فناوری هستهای، ضمن تسهیل فرآیندهای ارزیابی تحقیقاتی، امکان تولید گیاهانی سازگار با شرایط اقلیمی مناطق مختلف را فراهم میکند. این رویکرد منجر به کاهش مصرف کود و سم، افزایش بهرهوری، کاهش ضایعات کشاورزی و در نهایت کمک به تحقق امنیت غذایی کشور میشود.
همچنین اعلام شد استان مازندران بهعنوان یکی از قطبهای اصلی پرتودهی کشور در حوزه کشاورزی و پزشکی مطرح خواهد بود و بهزودی معرفی ارقام جدید پرتقال محلی سیاورز و کیوی با استفاده از فناوری هستهای در این پژوهشکده انجام خواهد شد.
در حال حاضر، ۲۵ اصله نهال از چهار رقم جدید نارنگی کلمانتین تولیدشده با فناوری هستهای، برای تکثیر و ترویج در اختیار پژوهشکده کشاورزی سازمان انرژی اتمی ایران قرار گرفته است.
