نتایج یک پژوهش کاربردی درباره مدیریت آبیاری پرتقال تامسون ناول در شرایط کمآبی
عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری: کمآبیاری تنظیمشده میتواند راهکاری برای صرفهجویی در مصرف آب باغهای مرکبات باشد
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، هرمز عبادی، عضو هیات علمی این پژوهشکده، در گفتگویی به تشریح نتایج یک پژوهش کاربردی با موضوع عملکرد کمی و کیفی پرتقال تامسون ناول در شرایط کم آبیاری تنظیم شده پرداخت. پژوهشی که با هدف دستیابی به راهکاری عملی برای مدیریت مصرف آب در باغهای مرکبات و حفظ عملکرد و کیفیت میوه انجام شده است.
عبادی با اشاره به اهمیت مرکبات در بخش باغبانی استان مازندران اظهار کرد: با توجه به محدودیت منابع آبی، مدیریت مصرف آب در باغهای مرکبات اهمیت زیادی دارد و استفاده از روشهای مناسب برنامهریزی آبیاری میتواند ضمن تامین نیاز آبی درخت، به کاهش مصرف آب نیز کمک کند.
وی افزود: در این پژوهش، اثر کمآبیاری تنظیم شده در مراحل مختلف رشد و نمو میوه پرتقال تامسون ناول بررسی شد. در این روش، میزان آبیاری در تمام دوره رشد به یک اندازه کاهش پیدا نمیکند، بلکه در مراحل حساس رشد که کمبود آب میتواند تاثیر بیشتری بر عملکرد و کیفیت میوه داشته باشد، نیاز آبی درخت بیشتر مورد توجه قرار میگیرد و در مراحل کمحساستر، امکان کاهش آبیاری فراهم میشود.
عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری ادامه داد: این پژوهش طی سه سال در یک باغ پرتقال تامسون ناول در منطقه ساری انجام شد و عملکرد درختان و برخی ویژگیهای کمی و کیفی میوه، از جمله وزن و اندازه میوه، ضخامت پوست، میزان عصاره، مواد جامد محلول و اسیدیته مورد بررسی قرار گرفت.
عبادی بیان کرد: نتایج نشان داد کاهش هدفمند آبیاری در زمان مناسب، تاثیر معنیداری بر عملکرد، وزن، حجم و بسیاری از ویژگیهای کیفی میوه نداشت و در مجموع، تفاوت پایداری میان تیمارهای مختلف آبیاری از نظر عملکرد و کیفیت مشاهده نشد. این موضوع نشان میدهد که در صورت انتخاب زمان و شدت مناسب کمآبیاری، میتوان بدون ایجاد کاهش قابل توجه در عملکرد و کیفیت محصول، مصرف آب را مدیریت کرد.
وی با تاکید بر اهمیت برنامهریزی آبیاری در باغهای مرکبات گفت: مرحله گلدهی و تشکیل اولیه میوه از مراحل حساس درخت نسبت به کمبود آب است و مدیریت آبیاری در این دوره باید با دقت بیشتری انجام شود. در مقابل، در برخی مراحل بعدی رشد میوه، امکان استفاده از کمآبیاری تنظیمشده وجود دارد؛ زیرا میوه مرکبات از قابلیت رشد جبرانی برخوردار است و پس از تامین مجدد آب میتواند بخشی از رشد خود را جبران کند.
این پژوهشگر حوزه مرکبات با اشاره به نتایج حاصل از این پژوهش افزود: در میان تیمارهای مورد بررسی، الگوی کمآبیاری با تامین بخش اعظمی از نیاز آبی تا پایان ریزش طبیعی میوه و کاهش بیشتر آبیاری در مرحله بعدی، بیشترین صرفهجویی در مصرف آب را به همراه داشت؛ در حالی که تفاوت پایداری در عملکرد و کیفیت میوه نسبت به سایر روشها مشاهده نشد. بر این اساس، این الگو میتواند به عنوان یکی از گزینههای قابل بررسی برای مدیریت آب در باغهای پرتقال تامسون ناول مورد توجه قرار گیرد .
هرمز عبادی در پایان خاطرنشان کرد: استفاده از کمآبیاری تنظیم شده به معنای کاهش بیبرنامه آب نیست، بلکه باید بر اساس مرحله رشد درخت، شرایط اقلیمی، وضعیت باغ و نیاز واقعی گیاه انجام شود. بنابراین، اجرای موفق این روش نیازمند برنامهریزی دقیق آبیاری و توجه همزمان به شرایط درخت، خاک و اقلیم منطقه است.
وی تصریح کرد: نتایج این پژوهش میتواند در راستای بهبود روشهای مدیریت مصرف آب و انتقال یافتههای تحقیقاتی به باغداران مورد استفاده قرار گیرد و زمینه را برای استفاده کارآمدتر از منابع آبی در باغهای مرکبات، به ویژه در مناطق دارای محدودیت منابع آب، فراهم کند.
